Jazda pod wpływem alkoholu a odpowiedzialność karna
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego to poważne przestępstwo. W polskim prawie grozi za nie kara pozbawienia wolności do lat trzech.
Kiedy mówimy o stanie nietrzeźwości?
Zgodnie z kodeksem karnym stan nietrzeźwości zachodzi, gdy:
- zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila lub prowadzi do stężenia powyżej tej wartości, lub
- zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia powyżej tej wartości.
Przepadek pojazdu w sprawach o jazdę pod wpływem
Co do zasady, w przypadku skazania sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę.
Wyjątki od przepadku pojazdu
- Jeżeli zawartość alkoholu była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu, sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku – ale tylko w wyjątkowych sytuacjach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.
- W przypadku przekroczenia wskazanych wartości, przepadek pojazdu jest już obligatoryjny.
Co w przypadku współwłasności pojazdu?
Prawo przewiduje szczególną regulację, gdy samochód nie stanowił wyłącznej własności sprawcy (np. należał do majątku wspólnego małżonków). Wówczas sąd nie orzeka przepadku samego pojazdu, lecz jego równowartości.
Błędne ustalenie własności pojazdu – stanowisko Sądu Najwyższego
Pojawia się jednak pytanie: co, jeśli sąd, opierając się na danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców błędnie uzna, że oskarżony jest jedynym właścicielem pojazdu i orzeknie przepadek samochodu?
W wyroku z dnia 16 czerwca 2025 r. (sygn. V KK 178/25) Sąd Najwyższy – Izba Karna zwrócił uwagę, że:
- rejestracja pojazdu odbywa się na podstawie dowodu własności (art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym),
- właścicielem pojazdu w rozumieniu prawa jest każdy współwłaściciel – bez względu na wielkość udziału. Odnosi się to również do przypadków współwłasności, bowiem na gruncie prawa cywilnego (art. 195 KC),
- każdy ze współwłaścicieli może dokonać rejestracji pojazdu, a dowód rejestracyjny nie musi ujawniać wszystkich właścicieli.
Dlatego przewodniczący składu orzekającego, wypełniając dyspozycję art. 366 § 1 KPK, winien tak kierować przebiegiem rozprawy, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zatem mając np. wiedzę, że oskarżony pozostaje w związku małżeńskim winien ustalić jaki ustrój majątkowy obowiązuje w tym związku i w konsekwencji, czy pojazd stanowi majątek wspólny małżonków, czy też wyłączną własność sprawcy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Jeśli grozi Ci przepadek pojazdu lub masz sprawę o jazdę pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, skorzystaj z pomocy profesjonalisty.
👉 Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką adwokat dr Magdaleny Całus-Izworskiej i umów się na spotkanie z adwokatem specjalizującym się w sprawach karnych.
